Kodeks pracy 2025 – co się zmieniło i co jeszcze nas czeka?

Nowelizacje w Kodeksie pracy – co już obowiązuje?

Rok 2025 przyniósł szereg zmian w przepisach prawa pracy, które mają wpływ zarówno na pracodawców, jak i pracowników. Nowelizacje Kodeksu pracy, które zaczęły obowiązywać w pierwszym kwartale roku, są odpowiedzią na zmieniający się rynek pracy, rosnącą potrzebę elastyczności zatrudnienia oraz rosnącą presję na zapewnienie lepszej ochrony praw pracowniczych.

Do najważniejszych zmian, które już obowiązują, należy wprowadzenie nowych zasad dotyczących pracy zdalnej, modyfikacje w zakresie czasu pracy oraz zaostrzenie przepisów związanych z mobbingiem i dyskryminacją.

Praca zdalna i hybrydowa – nowe ramy prawne

Jednym z kluczowych tematów nowelizacji jest uregulowanie zasad pracy zdalnej. Choć przepisy dotyczące pracy zdalnej weszły w życie już w 2023 roku, to w 2025 zostały uzupełnione o dodatkowe wytyczne. Nowe przepisy zobowiązują pracodawcę do:

• pokrywania kosztów energii i dostępu do Internetu związanych z wykonywaniem obowiązków służbowych z domu,
• zapewnienia pracownikowi niezbędnych narzędzi do pracy (sprzętu komputerowego, oprogramowania),
• przeprowadzenia oceny ryzyka zawodowego dla stanowiska pracy zdalnej.

Pracownik i pracodawca mają także obowiązek zawarcia porozumienia o pracy zdalnej, w którym określone są m.in. dni pracy zdalnej, forma raportowania oraz zasady ochrony danych osobowych.

Elastyczny czas pracy – ułatwienia dla pracodawców i pracowników

Kodeks pracy 2025 umożliwia szersze stosowanie indywidualnych rozkładów czasu pracy, a także tzw. ruchomego czasu pracy. Dzięki temu pracodawcy mogą łatwiej dopasować grafik do specyfiki działalności, a pracownicy zyskują większą elastyczność w planowaniu życia prywatnego.

Wprowadzono również możliwość szerszego stosowania skróconego tygodnia pracy i systemu weekendowego – pod warunkiem zachowania normy tygodniowego czasu pracy.

Urlopy rodzicielskie i opiekuńcze – wydłużone i bardziej elastyczne

Kolejne istotne zmiany dotyczą urlopów przysługujących rodzicom i opiekunom. Od 2025 roku:

• urlop rodzicielski został wydłużony o dodatkowe 2 tygodnie dla ojców,
• opiekunowie osób starszych (np. dzieci zajmujące się schorowanymi rodzicami) mogą skorzystać z nowego rodzaju urlopu opiekuńczego – do 5 dni w roku,
• wprowadzono możliwość dzielenia urlopu rodzicielskiego między rodziców w sposób bardziej elastyczny, np. w systemie zmianowym lub dziennym.

Celem tych regulacji jest nie tylko poprawa komfortu życia rodzinnego, ale także promowanie równości w zakresie obowiązków opiekuńczych.

Nowe zasady przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji

Od 2025 roku pracodawcy mają nowe obowiązki w zakresie zapobiegania mobbingowi i dyskryminacji. Nowelizacja Kodeksu pracy nakłada obowiązek wdrożenia formalnych procedur antymobbingowych oraz przeprowadzania szkoleń dla kadry kierowniczej.

Wprowadzono także definicję „mikromobbingu” – czyli drobnych, ale systematycznych zachowań, które mogą prowadzić do pogorszenia atmosfery w miejscu pracy.

Ponadto, pracownicy, którzy doświadczą mobbingu lub nierównego traktowania, mają teraz prawo do dodatkowego odszkodowania – niezależnie od ewentualnego rozwiązania umowy.

Wzmocnienie ochrony sygnalistów – obowiązek dla firm

W 2025 roku weszły także w życie przepisy o ochronie sygnalistów, wynikające z unijnej dyrektywy. Każdy pracodawca zatrudniający co najmniej 50 pracowników ma obowiązek:

• wdrożenia wewnętrznego kanału zgłaszania nieprawidłowości,
• prowadzenia rejestru zgłoszeń,
• zachowania pełnej poufności i ochrony tożsamości osoby zgłaszającej.

Brak wdrożenia procedur może skutkować poważnymi sankcjami administracyjnymi oraz utratą reputacji firmy.

Digitalizacja kadr – postęp, który wymusza zmiany

Kodeks pracy 2025 uwzględnia także coraz większą digitalizację w dziale kadr. Pracodawcy mogą obecnie prowadzić akta osobowe wyłącznie w formie elektronicznej, a dokumenty muszą być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub zaufanym profilem.

Dodatkowo, wprowadzono obowiązek umożliwienia pracownikowi dostępu do jego akt przez system informatyczny – co wymaga od firm wdrożenia odpowiednich rozwiązań technologicznych i procedur zabezpieczających dane osobowe.

Co jeszcze może się zmienić? Przyszłość prawa pracy

Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej zapowiedziało już kolejne zmiany legislacyjne, które mogą wejść w życie jeszcze w 2025 lub na początku 2026 roku. Planowane są m.in.:

• modyfikacje przepisów o czasie pracy w kontekście 4-dniowego tygodnia pracy (trwają pilotaże),
• uproszczenie przepisów dotyczących umów cywilnoprawnych – możliwe częściowe ich ujednolicenie z przepisami o umowach o pracę,
• zmiany w rozliczaniu pracy w niedziele i święta – większa ochrona dla pracowników z sektora usług.

Obserwując działania rządu i postulaty związków zawodowych oraz organizacji pracodawców, można spodziewać się dalszego wzmacniania elastyczności przy jednoczesnym zwiększaniu ochrony pracownika.

Podsumowanie

Kodeks pracy 2025 to krok w stronę dostosowania przepisów do nowoczesnego rynku pracy. Wprowadzone zmiany dotyczą zarówno uelastycznienia form zatrudnienia, ochrony pracownika, jak i cyfryzacji procesów kadrowych. Pracodawcy muszą nie tylko dostosować swoje dokumenty i regulaminy do nowych przepisów, ale również przygotować organizację na dalsze zmiany – zarówno technologiczne, jak i społeczne.

Zachowanie zgodności z przepisami, inwestycja w szkolenia oraz monitorowanie zmian legislacyjnych to dziś obowiązek każdego działu HR. Nowe regulacje mogą być szansą na zwiększenie konkurencyjności firmy na rynku pracy – o ile zostaną właściwie wdrożone.